មូលបទ

ច្បាប់​ និងបទ​បញ្ញត្តិ

សេចក្តីថ្លែងការណ៍
ហានិភ័យ​នៃ​សំឡេង​រិះគន់​៖ ការ​រំលោភ​បំពាន​ទៅ​លើ​អ្នក​ការពារ​សិទិ្ធ​មនុស្ស

ថ្ងៃទី​៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៧audio available

នៅ​ខណៈ​ដែល​ស្ថានភាព​សិទិ្ធមនុស្ស​នៅ​កម្ពុជា​ហាក់​ដូចជា​មិន​ដើរ​ទៅមុខ​ ការ​និយាយ​រិះគន់​ទៅលើ​​ការរំលោភ​បំពាន​របស់​អាជ្ញាធរ​ គឺកាន់តែ​មាន​សារសំខាន់​ខ្លាំង​ឡើង។​ នៅ​ក្នុង​រយៈពេល​ពីរឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយ​នេះ អ្នក​ការពារ​សិទិ្ធ​មនុស្ស​ បុគ្គល​ឯករាជ្យ​ និង​បុគ្គល​សំខាន់ៗ​មួយ​ចំនួន​ទៀត​ បាន​ក្លាយជា​ជន​រងគ្រោះ​ក្នុង​ចំណោម​ជនរងគ្រោះ​ដទៃទៀត​ នៅ​ក្នុង​ស្ថានភាព​នយោបាយ​ដ៏​ផុយស្រួយ​នៅកម្ពុជា។​ នៅ​ខែ​កក្កដា​ ឆ្នាំ២០១៦​ អ្នក​ការពារ​សិទិ្ធមនុស្ស​បាន​ទទួលរង​នូវបទ​ពិសោធន៍​យ៉ាង​ជូរចត់​សម្រាប់​ការ​បញ្ចេញ​គំនិត​រិះគន់​របស់​អ្នក​ទាំងនោះ។​ អ្នកវិភាគ​នយោបាយ​ លោក​បណ្ឌិត​ កែម ឡី​ ត្រូវ​បាន​គេ​លួច​បាញ់​ប្រហារ​ទាំង​កណ្តាល​ថ្ងៃ ហើយ​ក្រោយ​មក ទោះ​ជា​ជន​សង្ស័យ​ចំបង​ត្រូវ​បាន​តុលាការ​ផ្តន្ទាទោស​​បន្ទាប់​ពីបើក​សវនាការ​អស់​រយៈពេល​បួន​ម៉ោង​ក៏ដោយ​ ក៏រហូត​មក​ដល់​សព្វថ្ងៃ​ នៅ​មិន​ទាន់​មាន​ការ​ស៊ើប​អង្កេត​ដែល​គួរ​ឲ្យ​​ជឿ​ទុកចិត្តណាមួយ​​ ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​ទៅ​លើ​ឃាតកម្ម​នេះនៅឡើយទេ។​

នៅ​ក្នុង​របាយការណ៍​សង្ខេប​ចុងក្រោយ​បំផុត​នេះ​ អង្គការ​ លីកាដូ​ បាន​លើក​ឡើង​នូវ​ការ​បំភិត​បំភ័យ​ជាច្រើន​ ដែល​អ្នក​ការពារ​សិទិ្ធ​មនុស្ស​កំពុង​ប្រឈម​មុខ​នៅ​ក្នុង​សង្គម​កម្ពុជា​សព្វថ្ងៃ​។ វិធីសាស្ត្រ​ដ៏​យូរ​អង្វែង​ជាច្រើន​ ដែល​នៅតែ​ត្រូវ​បាន​ប្រើប្រាស់​ដើម្បី​បំបិទ​សំឡេង​អ្នក​ការពារ​សិទិ្ធ​មនុស្ស​ (ដូចជា​៖ ការ​ប្រើប្រាស់​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​ដែល​មាន​លក្ខណៈ​លំអៀង​ ការ​ប្រើ​ប្រាស់​អំពើ​ហិង្សា​ដែល​គាំទ្រ​ដោយ​អាជ្ញាធរ​ និង​ការ​បង្ក្រាប​លើ​ការ​តវ៉ា​ដោយ​អហិង្សា​នានា)​ ត្រូវ​បាន​បន្ថែម​ទម្ងន់​តាមរយៈ​ការ​អនុម័ត​ច្បាប់​ថ្មី​មួយ​ចំនួន​ដែល​មាន​លក្ខណៈ​គាប​សង្កត់​ ហើយ​និង​ការ​ត្រួត​ពិនិត្យ​ចាប់​ពិរុទ្ធ​តាមរយៈ​ប្រព័ន្ធ​អ៊ិន​ធើណេត។​ ទោះ​បី​ជា​ករណី​ជាច្រើន​ដែល​ត្រូវ​បាន​លើក​ឡើង​នៅ​ក្នុង​របាយការណ៍​នេះ មិន​ទាន់​គ្រប់​គ្រាន់​ពេញ​លេញ តែ​ទិន្នន័យ​ទាំង​នេះ​អាច​ផ្តល់​នូវ​រូបភាព​មួយ​ផ្នែក​ដែល​បង្ហាញ​ពី​អំពើ​រំលោភ​បំពាន​ជាច្រើន​ ដែល​តែងតែ​កើត​មកលើ​អ្នក​ការពារ​សិទិ្ធមនុស្ស​នៅ​កម្ពុជា​ អស់​រយៈពេល​ជាង​ពីរឆ្នាំ​ចុងក្រោយ​មក​នេះ​។​

អត្ថបទខ្លីៗ
វិសោធនកម្ម​ច្បាប់​ស្តី​ពី​គណបក្ស​នយោ​បាយ​ត្រូវ​បានអនុម័ត​ដោយ​រដ្ឋ​សភា​ ទោះ​បី​គណ​បក្ស​ជំទាស់​ធ្វើ​ពហិកា​មិនចូល​រួម​ប្រជុំ​

ថ្ងៃទី​២០ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៧ ថ្ងៃនេះ​ សមាជិក​សភា​របស់​គណ​បក្ស​កាន់​អំណាច​បាន​អនុម័ត​វិសោធនកម្ម​ច្បាប់​ស្តី​ពី​គណបក្ស​នយោបាយ​ទោះ​បី​គណបក្ស​ជំទាស់​ធ្វើ​ពហិការ​មិន​ចូល​រួម​ប្រជុំ​ក៏ដោយ។

សេច​ក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​ដែល​បាន​ចេញ​ផ្សាយ​ជា​សាធារណៈ​កាល​ពី​ដើម​ខែ​នេះ​ មាន​មាត្រា​មួយ​ចំនួន​បាន​ផ្តល់​អំណាច​មិន​ធ្លាប់​មាន​ពី​មុន​មក​ ដល់​តុលាការ​កំពូល​ក្នុង​ការ​រំលាយ​គណបក្ស​នយោបាយ​ និង​ហាម​ឃាត់​អ្នក​ដឹក​នាំ​គណបក្ស​នយោបាយ​រយៈ​ពេល​ប្រាំ​ឆ្នាំ​តាម​សំណើរ​បស់​ក្រសួង​មហា​ផ្ទៃ ​ដែល​មិន​មាន​ភាព​ច្បាស់​លាស់​ និង​ដោយ​មិន​បាន​បញ្ជាក់​ពី​អត្ថន័យ​ពិត​ប្រាកដ​ ដូចជា​ “ការ​រួប​រួម​ជាតិ​”។ ដំណើរ​ការ​នៃ​ការ​រំលាយ​គណបក្ស​នេះ​មិន​ត្រូវ​បាន​ធ្វើតាមរយៈសវនាការ​ទេ ​ហើយ​ក៏​មិន​មាន​បណ្តឹង​ឧទ្ធរណ៍​ចំពោះ​ដំណើរ​ការ​នេះ​ដែរ។

ច្បាប់​នេះ​ ក៏​បាន​អនុញ្ញាត​ផង​ដែរ​ឲ្យ​ក្រសួង​មហា​ផ្ទៃ​ផ្អាក​សកម្មភាព​គណបក្ស​នយោបាយ​ជា​បណ្តោះ​អាសន្ន​ដោយ​មិន​មាន​កំណត់​ពី​ពេលវេ​លា​អតិបរ​មា​ច្បាស់​លាស់​។ ច្បាប់​នេះ ​បាន​ហាម​ឃាត់​បុគ្គល​ដែល​ត្រូវ​បាន​ផ្តន្ទាទោស​ មិន​ឲ្យ​កាន់​មុខ​តំណែង​ផ្លូវ​ការ​ក្នុង​គណ​បក្ស​នយោ​បាយ​ ទោះ​ជា​បាន​អនុវត្ត​ទោស​ ឬ​មិន​បាន​អនុវត្ត​ទោស​ ឬ​ផ្តន្ទាទោស​ឲ្យ​ជាប់​ពន្ធនាគារ​ដោយ​មិន​មាន​ការ​ព្យួរ​។

ច្បាប់​​ស្តី​ពី​គណបក្ស​នយោបាយ​នេះ​ តម្រូវ​ឲ្យ​មាន​ការ​អនុម័ត​ពី​ព្រឹទ្ធសភា​ ហើយ​ត្រូវ​បាន​ចែង​ថា​ “បន្ទាន់” មា​ន​ន័យ​ថា​ច្បាប់​នេះ​នឹង​ត្រូវ​បាន​អនុវត្ត​ភ្លាម​ៗក្រោយ​ពី​ព្រះ​មហាក្ស​ត្រ​បាន​ចុះ​ហត្ថ​លេខា។​

សេចក្តីថ្លែងការណ៍
ច្បាប់ថ្មីស្តីពី​ទូរគមនាគមន៍​ប៉ះពាល់​ដល់​សិទិ្ធ និង​សេរីភាព​បុគ្គល

ថ្ងៃទី​៣១ ខែមិនា ឆ្នាំ២០១៦audio available

ច្បាប់ស្តីពីទូរគមនាគមន៍ គឺជាការ​គម្រាម​កំហែង​មួយ​ដល់​សេរីភាព​ក្នុង​ការ​បញ្ចេញមតិ​នៅក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា ដោយ​មិន​ត្រឹមតែ​ផ្តោត​ទៅ​លើ​ការ​បញ្ចេញ​មតិ​ជា​សាធារណៈ​លើប្រព័ន្ធ​អ៊ិនធើណេត​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ហើយ​ថែម​ទាំង​ទៅ​លើ​ទំនាក់ទំនង​ឯកជន​ដែល​ត្រូវបាន​ធ្វើឡើង​តាមរយៈ​ការ​ប្រើប្រាស់​ឧបករណ៍​ទូរគមនាគមន៍​នានា។ នៅក្នុង​របាយការណ៍​សង្ខេប​មួយ​​ដែល​ត្រូវបាន​ចេញ​ផ្សាយ​នាថ្ងៃនេះ អង្គការ លីកាដូ បានវិភាគ​ទៅលើ​មាត្រា​ជាច្រើន​នៃច្បាប់​នេះ​មាន​ការ​រិតត្បិត​យ៉ាងខ្លាំង (ផ្តល់សិទិ្ធ​ឲ្យ​អាជ្ញាធរ​រដ្ឋជ្រៀត​ជ្រែក​ចូល ទៅក្នុង​ជីវិត​ឯកជន​របស់​បុគ្គល​ម្នាក់ៗ អាច​បំផ្លាញ​ភស្តុតាង​នៅមុន​ពេលមាន​សវនាការ​លើរឿង​ក្តី​ព្រហ្មទណ្ឌ ឬ​គ្រប់​គ្រង​លើ​ឧស្សាហកម្ម​ទូរគមនាគមន៍​ទាំងស្រុង​ប្រសិន​បើមាន​ការសម្រេច​ចិត្ត​ថាត្រូវ​តែធ្វើ)។ វិធាន​ការ​ដ៏​លើសលុប​របស់​ច្បាប់​នេះ ជាពិសេស​មាត្រា​ដែល​ចែងពី​បទល្មើស​ព្រហ្មទណ្ឌ​ថ្មីៗ បង្ហាញ​នូវ​គោល​បំណង​ពិត​របស់​ច្បាប់​នេះ៖ ដើម្បី​បំភិត​បំភ័យ​បុគ្គល​ម្នាក់ៗ ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​ដល់​ការអនុវត្ត​សិទិ្ធ​និង​សេរីភាព​ជា​មូលដ្ឋាន និង​កាត់បន្ថយ​បុគ្គល ឬក្រុម​ជំទាស់។

វីដេអូ
និយាយ​ថា​ទេ! យើង​មិន​ត្រូវការ​ច្បាប់​នេះទេ!

ថ្ងៃទី​៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៥audio available

គណបក្សកាន់អំណាច បានប្រកាសពី​គោល​បំណង​របស់​ខ្លួន ដើម្បី​បើក​សម័យ​ប្រជុំវិសាមញ្ញ​នៃនីតិ​កាល​រដ្ឋសភា ដែលជា​ពេល​វេលាសម្រាប់​សមាជិក​សភា​ទាំងអស់ នឹង​ធ្វើការ​បោះឆ្នោត​អនុម័ត​លើសេចក្តី​ព្រាងច្បាប់​ស្តីពី​សមាគម និង​អង្គការ​មិនមែន​រដ្ឋាភិបាល។ ក្នុងរយៈពេល​បីខែ​ចុង​ក្រោយ ក្រុម​សង្គម​ស៊ីវិល​កម្ពុជា បាន​បញ្ចេញ​មតិ​របស់​ខ្លួន​ជំទាស់​ទៅនឹង​សេចក្តីព្រាង​ច្បាប់នេះ ហើយ​ចាប់ពី​ថ្ងៃទី​២៨ ដល់ថ្ងៃទី​៣០ ខែ​មិថុនា ក្រុម​ប្រជាពលរដ្ឋ​មូលដ្ឋាន បណ្តាញ និង​អង្គការ​មិនមែន​រដ្ឋាភិបាល​ជាច្រើន បាន​ធ្វើយុទ្ធនាការ​រយៈពេល ៣ថ្ងៃ ដើម្បីតវ៉ា​ជំទាស់​ទៅនឹង​សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​សមាគម និង​អង្គការ និង​សេចក្តីព្រាង​ច្បាប់​សហជីព។ សេចក្តីព្រាង​ច្បាប់​ទាំងពីរ ត្រូវបាន​រិះគន់​ជាសាធារណៈ​ទាំងនៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា និង​ជាអន្តរជាតិ ដោយសារ​ច្បាប់​ទាំងនេះ​មានការ​គម្រាម​កំហែង​ដល់​សង្គម​ស៊ីវិល​នៅកម្ពុជា។ បទ​ចម្រៀង​វីដេអូ​នេះ បង្ហាញពី​ព្រឹត្តិការណ៍​មួយចំនួន​ក្នុង​ចំណោម​ព្រឹត្តិការណ៍​នៃយុទ្ធនាការ​ទាំងអស់ ដែល​សកម្មជន និង​សមាជិក​សង្គម​ស៊ីវិលជាច្រើន បាន​ច្រៀង និង​រាំទៅ​តាម​បទ​ចម្រៀង​ដែល​ពេញ​និយម​នៅក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា គឺតាម​លំនាំ​បទ ៖ “ខ្ញុំ​មិន​សុខចិត្ត​ទេ”។ ទំនុក​ច្រៀង ត្រូវ​បាន​តាក់តែង​ឡើងវិញ​ដោយ​ក្រុម​យុវជន និង​សកម្មជន​ក្នុង​តំបន់​បឹងកក់​មួយ​ចំនួន ដើម្បី​បង្ហាញ​ទស្សនៈ​របស់​អ្នក​ទាំងនោះ​ក្នុងការជំទាស់​នឹង​ច្បាប់​ទាំងពីរ​នេះ និង​ដើម្បី​បង្ហាញ​នូវសិទិ្ធ​របស់​ពួកគេ​ក្នុងការ​ជួបជុំ និង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​សេរី។

បទវិភាគ
សេចក្តីព្រាងច្បាប់​ស្តីពី​សមាគម​និងអង្គការ​មិនមែនរដ្ឋាភិបាល​ថ្មី ដែលបង្ហាញពី វប្បធម៌​នៃការគ្រប់គ្រង

ថ្ងៃទី​១៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៥

សេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពី​សមាគម​និង​អង្គការ​មិនមែន​រដ្ឋាភិបាល (LANGO) ដែល​ទទួល​បាន​នៅក្នុង ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០១៥ នេះ (ទាញយក​ភាសាខ្មែរ) នឹង​តម្រូវ​ឲ្យ​មានការ​ចុះបញ្ជី ចំពោះ​សមាគម និង អង្គការ​មិនមែន​រដ្ឋាភិបាល (NGOs) ក្នុង​ស្រុក (ជាតិ) និង​អន្តរជាតិ​ទាំងអស់ ហើយ​ចាត់ទុក​ថា​សកម្មភាព​ទាំងអស់​របស់​អង្គការ​ណាដែល​មិនបាន​ចុះបញ្ជី​សមាជិក​ភាព​ថាជា​បទ​ព្រហ្មទណ្ឌ។ ការតម្រូវ​ឲ្យចុះ​បញ្ជីនេះ ហាក់បី​ដូចជា ត្រូវអនុវត្ត​ទៅលើ​គ្រប់អង្គការ​ទាំងអស់ ចាប់តាំង​ពីក្រុម​មូលដ្ឋាន និង​អង្គការ​សហគមន៍​មូល​ដ្ឋាន រហូតដល់​អង្គការ​អន្ដរជាតិ​សំខាន់ៗ​ទៀត​ផង។ ការតម្រូវ​ឲ្យ​ចុះបញ្ជី​នេះដែរ អាចមាន​ផលប៉ះ​ពាល់​យ៉ាង​ធ្ងន់ធ្ងរ ជាពិសេស​លើ​សេរីភាព​នៃការ​បង្កើត​សមាគម​នៃ​ក្រុម​មូលដ្ឋាន និង​អង្គការ​សហគមន៍​មូលដ្ឋាន​នានា។

ខាងក្រោម​​នេះគឺជាការវិភាគច្បាស់​លាស់ទៅលើ​បទប្បញ្ញត្តិសំខាន់ៗ នៅ​ក្នុង​សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់ថ្មី​ដែល​ត្រូវបាន​ឯកភាព​រួចហើយ។ ច្បាប់នេះកាន់តែ​មានភាពធ្ងន់ធ្ងរឡើងៗ បើ​ប្រៀប​ធៀប​ជាមួយ​សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១១ ហើយ​មាន​ផល​ប៉ះពាល់​ចំពោះ​ក្រុម​មនុស្ស ដែល​មាន​ប្រតិបត្ដិការ​នៅ​កម្ពុជា។

របាយការណ៍សង្ខេប សេចក្ដីព្រាង ច្បាប់​ស្ដីពី​សហជីព​នៃសហគ្រាស

ថ្ងៃទី​១៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៤

ថ្ងៃនេះ មជ្ឈមណ្ឌល​អប់រំច្បាប់​សម្រាប់សហគមន៍ (CLEC) និង​អង្គការ​សម្ព័ន្ធខ្មែរជំរឿន និង​ការពារសិទ្ធិមនុស្ស លីកាដូ (LICADHO) ចេញ​នូវការវិភាគផ្នែក​ច្បាប់មួយ​នៃ​សេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តី​អំពីសហជីពនៃសហគ្រាស (ច្បាប់ស្តីអំពី​សហជីពពាណិជ្ជកម្ម) ចុង​ក្រោយ ដែលបាន​ទទួលកាលពី​ចុងខែឧសភា ឆ្នាំនេះ។ នៅពេល​ដែលសហជីពបាន​ចាប់ផ្តើម​ធ្វើយុទ្ធនាការ ស្តីអំ​ពីការទាមទារតំឡើង​ប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមា ១៧៧ដុល្លា អាមេរិក ក្នុង​មួយខែ​នៅទូទាំងប្រទេស​កាលពីម្សិលមិញ សេចក្តី​ព្រាងច្បាប់​ស្តីអំពីសហជីពពាណិជ្ជកម្ម បង្ហាញអំពី​ចេតនារបស់រាជរដ្ឋាភិបាល​ក្នុងការជ្រៀត​ជ្រែក និងរំលោភ​បំពានលើសកម្មភាព និងការ​បង្កើតសហជីព។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍
សេចក្តី​ព្រាងច្បាប់​ស្តីពី​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​ដែល​មិនស្រប​តាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ​គួរតែ​ត្រូវបដិសេធ

ថ្ងៃទី​១៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៤audio available

នៅ​ថ្ងៃខួប​នៃការ​បង្កើត​ក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញ​កម្ពុជា អង្គការ លីកាដូ ស្នើសុំ​ក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញ សូមមេត្តា​បដិសេធ​ច្បាប់ថ្មីចំនួនបី ដែល​ក្នុងអត្ថន័យ​បច្ចុប្បន្ន​មាន​ការ​ប៉ះពាល់ដល់​ឯករាជ្យភាព​នៃប្រព័ន្ធតុលាការ ។ រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​បញ្ញត្តថា “អំណាច​តុលាការ​ជាអំណាច​ឯករាជ្យ” ​និង​ការ​អនុវត្តច្បាប់​ដ៏ត្រឹមត្រូវ​របស់ស្ថាប័ននេះ​គឺជាការចាំបាច់​ណាស់​សម្រាប់​ការពង្រឹង​នីតិរដ្ឋ។ ប៉ុន្តែ​ការ​អនុម័ត​ច្បាប់ទាំងបីនេះ ក្នុង​អត្ថន័យ​បច្ចុប្បន្ន នឹង​បង្កើនឲ្យមាន​ភាពខ្វះខាត​ឯករាជ្យ​ភាពកាន់​តែ​ខ្លាំង​ឡើង ហើយ​និង​ធ្វើឲ្យប្រព័ន្ធ​តុលាការ​ប្រទេសកម្ពុជា​កាន់តែអាក្រក់។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍
ស្ថាប័ន​រដ្ឋ​សភា​កម្ពុជា ត្រូវ​បាន​រុះ​រើ​នៅ​មុន​ពេល​បោះ​ឆ្នោត​ជាតិ

ថ្ងៃទី​១០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៣audio available

រដ្ឋសភានៃព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា (ជា​ស្ថាប័ន​នីតិ​បញ្ញត្តិ​ដ៏​សំខាន់) ត្រូវ​បាន​ដាក់​ឲ្យ​នៅ​ក្នុង​ស្ថាន​ភាព​វិបត្តិ​ធម្មនុញ្ញ​ភាព នៅ​ក្នុងរ​យៈ​ពេល​តិច​ជាង​ពីរ​ខែ​មុន​ពេល​មាន​ការ​បោះ​​ឆ្នោត​ជាតិ។ កាល​ពី​​សប្តាហ៍​​មុន គណ​កម្មាធិការ​អចិន្ត្រៃយ៍​នៃ​រដ្ឋសភា ដែល​មាន​សមាជិក​ទាំង​អស់​មក​ពី​គណបក្ស​​កាន់​​អំណាច បាន​សម្រេច​ដក​សមាជិក​តំណាង​រាស្ត្រ​នៃ​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ទាំង ២៩ រូប ពីតំណែងតំណាងរាស្ត្ររបស់អ្នក​ទាំង​នោះ។ ដោយ​សារ​ការ​បណ្តេញ​នេះ បានកើតឡើងនៅក្នុងរយៈពេល ៦ខែមុនពេល​បោះ​ឆ្នោត​ជាតិ នោះ​អសនៈ​ដែល​នៅ​ទំនេរ​ដោយ​ការ​​ជម្រុះ​សមាជិក​តំណាង​រាស្ត្រ​ទាំង​នោះ នឹង​ត្រូវ​រក្សា​ទុក​ឲ្យ​ទំនេររ​ហូត​ដល់​ក្រោយ​ពេល​បោះ​​ឆ្នោត។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍
សារាចរថ្មី ដើម្បីបិទអាជីវកម្មសាល​អ៊ិនធឺណេតកាហ្វេ

ថ្ងៃទី​១៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១២audio available

រាជរដ្ឋាភិបាល​បានចេញនូវ​សារាចរថ្មីមួយ ដោយបញ្ជាឲ្យ បិទអាជីវកម្មសាល​អ៊ិនធឺណេតកាហ្វេ ដែលមានទីតាំង​ក្នុងចំងាយ ៥០០ម៉ែត្រ ពីគ្រឹះស្ថានអប់រំ និង សាលារៀន (បទបញ្ជា ដែលអាចស្ទើរ​តែហាមឃាត់ការធ្វើអាជីវកម្ម​ជាច្រើន នៅកណ្តាលរាជធានី ភ្នំពេញ ប្រសិនបើត្រូវបានអនុវត្ត)។

សារាចរ ដែលត្រូវបាន​ចេញផ្សាយ ដោយក្រសួងប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ នៅថ្ងៃទី១២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១២ ក៏បានផ្តល់នូវការ​រឹតបន្តឹតថែមទៀតផងដែរ ដោយមិនកំណត់​ត្រឹមតំបន់ដែល ប៉ះពាល់ដល់​សាលារៀនឡើយ។ រាល់អាជីវកម្មសាល​អ៊ិនធឺណេតកាហ្វេ ត្រូវតម្រូវឲ្យ​មានការហាម ប្រាមនូវការលេង “រាល់ល្បែង​ហ្គេមគ្រប់ប្រភេទ”។ សារាចរនេះ បានធ្វើឲ្យសកម្មភាព​លេងល្បែង ហ្គេម មានកម្រិតស្មើគ្នា​នឹងការប្រព្រឹត្តិបទល្មើស។

របាយការណ៍សង្ខេប សេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីការគ្រប់គ្រង និងប្រើប្រាស់ដី កសិកម្មរបស់ប្រទេសកម្ពុជា

ថ្ងៃទី​២៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១២

កាលពីចុងឆ្នាំកន្លងទៅ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា​បានបញ្ចេញដោយស្ងាត់ៗនូវសេចក្តីព្រាងច្បាប់​ស្តីពីការគ្រប់គ្រង និងការប្រើប្រាស់ដីកសិកម្ម ដែលពង្រាងនេះ មានផលវិបាកផ្សេងៗលើអ្នកកាន់កាប់ដីឯកជន។ សេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះ អាចយកមកប្រើបាន​សម្រាប់​អ្នកទាំងឡាយណា​ដែល​ស្វះស្វែងរកការការពារ​ស្របច្បាប់ ចំពោះដីដែលដណ្តើមយកមកបាន និងលទ្ធភាពកាន់តែច្រើន ឡើងដើម្បីយកផលប្រយោជន៍ និងផលចំណេញជាបុគ្គលពីដី និងធនធានរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។ ជាការព្រួយបារម្ភបំផុតនោះ គឺច្បាប់នេះបង្កើតនូវការទទួលខុសត្រូវខាងបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌចំពោះ អំពើណាដែល​រំលោភតិចតួចក្លាយទៅជាបទឧក្រិដ្ឋធ្ងន់ធ្ងរ។ ហេតុដូច្នេះ ទិដ្ឋភាពនៃសេចក្តីព្រាង ច្បាប់នេះ ត្រូវតែត្រួតពិនិត្យជាបន្ទាន់ និងកែប្រែឲ្យបានច្រើនមានដូចខាងក្រោមនេះ៖

Briefing Paper
Comments and Recommendations on Inter-Ministerial Prakas on the Prohibition of Using Prison Labor for Producing Export Goods

ថ្ងៃទី​៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១២

New government regulations take the important step of banning the export of prison-made goods, but fall short of fully protecting inmates from exploitation by private firms, according to a new briefing from LICADHO.

LICADHO believes that the export ban is an important step in protecting Cambodia's reputation as a reputable supplier in the international garment industry. But the prakas fails to fully ban private firms from using prison labor for domestic production, which leaves prisoners open to systematic rights violations.

សេចក្តីថ្លែងការណ៍ ប្រទេសកម្ពុជាៈ តើត្រូវពិនិត្យឡើងវិញ ឬក៏ត្រូវបោះបង់ចោល សេចក្ដីព្រាងច្បាប់ ស្ដីពីអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល ម្ចាស់ជំនួយគួរតែទទូចឲ្យមានការការពារចំពោះអង្គការសង្គមស៊ីវិល

ថ្ងៃទី​២២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១១

ទីក្រុងបាងកក ថ្ងៃទី២២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១០ - ក្រុមអង្គការសិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាត ដែល​មាន​កង្វល់​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​នៅ​ថ្ងៃ​នេះ​ថា ប្រទេស​ជា​ម្ចាស់​ជំនួយ ដែល​ផ្តល់​ថវិកា​ដល់​ប្រទេស​កម្ពុជា ប្រហែល​ជា​ពាក់​កណ្ដាល​ នៃ​ថវិកា​ជាតិ​ទាំង​មូល​គួរ​តែ​ធ្វើ​ឲ្យ​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​មាន​ភាព​ច្បាស់​លាស់​ថា សេច​ក្ដីព្រាង​ច្បាប់​លើក​ទីបួន​ស្ដី​ពីសមាគម និង​អង្គការ​មិនមែន​រដ្ឋា​ភិបាល (LANGO) ត្រូវ​តែ​មាន​ការ​ពិនិត្យ​ឡើង​វិញ​ក្នុង​គោល​បំណង​ការពារ​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល ឬ​ក៏​ត្រូវ​លុប​ចោល​តែ​ម្តង។ ការ​ពិនិត្យ​ឡើង​វិញ​នោះ គួរ​តែ​ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​មាន​ការ​ចូល​រួម​ពិគ្រោះ​យោបល់​ប្រកប ដោយ​អត្ថន័យ​ពី​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល និង​ក្នុង​គោល​បំណង​គាំ​ទ្រ​សកម្មភាព​របស់​ពួក​គេ​ជំនួស​ឲ្យ ការ​បង្កើត​ក្រប​ខ័ណ្ឌ​ច្បាប់​ដែល​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​មាន​ការ​បិទ​អង្គការ ឬ បដិសេធ​ការ​ចុះ​បញ្ជី​តាម​តែ​អំពើ​ចិត្ត។

Report
The Delusion of Progress: Cambodia's Legislative Assault on Freedom of Expression

ថ្ងៃទី​២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១១

Since 2008, the Cambodian government has embarked upon a furious campaign to propose and enact a wide range of new laws. While this new legislation is typically touted as evidence of Cambodia’s progress toward the rule of law, a new LICADHO report has found that in many cases, it actually marks the opposite.

In the report, “The Delusion of Progress: Cambodia’s Legislative Assault on Expressive Rights,” LICADHO analyzes five key laws proposed or enacted since 2008: the Penal Code, the Anti-Corruption Law, the Law on Associations and NGOs, the Law on Peaceful Assembly, and the Law on Unions of Enterprises. Overall, the analysis reveals several disturbing trends: Legislation is littered with improper restrictions on freedom of expression, provisions are misapplied, and vast sections are deliberately drafted to be used as weapons against those who speak out against the political and financial elite.

Briefing Paper
Comments and Legislative Recommendations on the Draft Law on Prisons

ថ្ងៃទី​១៩ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១១

A draft prison law which is set to go before the National Assembly is a positive step for Cambodia's prison system, but falls short of fully protecting prisoners' rights in several key respects.

The draft law's shortcomings are detailed in a new briefing paper from the Cambodian League for the Promotion and Defense of Human Rights (LICADHO). The paper also highlights a handful of the law's positive provisions.

Briefing Paper New Sub-Decree on Migrant Labor Fails Dismally on Workers Rights

ថ្ងៃទី​៣១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១១

Cambodia's recently-enacted sub-decree on migrant labor is a "dismal failure" for workers and should be scrapped in favor of a new law, according to an analysis by LICAHDO.

LICADHO has documented horrific abuses in the industry over the past two years, including the use of debt bondage, deaths inside pre-departure training centers, the recruitment of underage workers, illegal detention of workers, the facilitation of forged documents, and the failure to pay salaries. None of these areas are addressed in the new law. Worker protections, meanwhile, are vague, limited in scope, and in many cases less stringent than the 1997 law it superseded, Sub-Decree 57.